ÌÓÊÌæ ÇÑÊÈÇØ ÈÇ ãÇ ÎÇäå  

موسیقی در استان کرمانشاه

از ویکی اطلس فرهنگی ایران

ویرایش در تاریخ ‏۶ آبان ۱۳۹۱، ساعت ۱۵:۴۳ توسط Kabir (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به: ناوبری, جستجو

سرزمين كرمانشاه سرزمين موسيقى كردى است. آنان از هنگام تولد تا مرگ با موسيقى همراه هستند. اولين نوايى كه كودكان كرد با آن آشنا مى‏شوند موسيقى است و به هنگام كوچ با نواى موسيقى راه را بر خود همراه مى‏سازند.

در جم خانه‏هايشان صداى دلنواز تنبور و دف و طبل بلند است و به هنگام مرگ با نواى سوزناك چمرى اين جهان فانى را وداع مى‏گويند اين آميختگى با موسيقى سبب گرديده است كه موسيقى‏دانان و آوازه خوانان بزرگى از ميان آنان برخيزد.

موسيقى كردى از لحاظ آوازها و نغمه‏ها در استان كرمانشاه از قدمت و غناى فراوانى برخوردار است و از نظر تنوع در سبك و فرم و ريتم يكى از غنى‏ترين و پربارترين موسيقى‏هاى رايج در ايران است.

موسيقى استان با الهام گرفتن از طبيعت بكر و فرهنگ پربار ادبى و عرفانى از ويژگى خاص برخوردار است و انواع موسيقى ملى، حماسى و سنتى در اين منطقه رايج است.

تحقيقات انجام شده ثابت مى‏كند كه موسيقى كردى ابتدا منحصرا رزمى و حماسى بوده است. قديمى ترين نواسازان كرد بيت خوان‏هاغالبا بيسواد بوده‏اند كه از قرن‏ها پيش داستانهاى پهلوانى و رزمى را به شعر و تصنيف تبديل مى‏كرده و با دهل و سرنا مى‏نواخته‏اند. بعدها، نواها و ريتم‏ها و آهنگ‏هاى بزمى نيز وارد موسيقى كردى شده است.

كوتل موسيقى عزاست كه با دهل و سرنا اجرا مى‏شود در حالى كه براى مراسم شادى و جشن و عروسى انواع آهنگهاى ريتميك و ساز و آوازى وجود دارد و همراه با آن رقص و پايكوبى انفرادى و دسته جمعى انجام مى‏گيرد كه به آن «هه ل په ركه» يا چوبى مى‏گويند.

موسيقى تنبور كه ويژگيهاى عرفانى دارد با اشعار عرفانى ناب نواخته مى‏شود. آوازهاى غير مذهبى كردان بر پايه مضامين عاطفى پهلوانى و ملى ساخته و پرداخته مى‏شود و رقصها و پايكوبى‏هاى منطقه علاوه بر زيبايى و تحرك از جنبه‏هاى حماسى و قهرمانى قومى برخوردار است.

انواع سازهاى محلى منطقه عبارتند از: دوزله، شمشال، دف، تنبور، ساز و دهل، طبل، دايره. دوزله، سازى است بادى كه از استخوان بال پرنده‏اى موسوم به دال ساخته مى‏شود. از اين ساز در مراسم عروسى و عزا استفاده مى‏كنند. شمشال، نوعى ساز بادى است از فلز، كه شبيه نى مى‏باشد و مانند نى نواخته مى‏شود. طبل، از دو كاسه چوبين و پوست گوسفند ساخته مى‏شود. از اين ساز در جشنها و عزاها استفاده مى‏كردند. دايره، از يك حلقه چوبى كه پوست نازك گوسفند بر روى آن كشيده‏اند ساخته مى‏شود. از ميان سازهاى فوق تنبور در اين استان جايگاهى خاص دارد. از ميان تنبورنوازان كه نوعا از ميان اهل حق برخاسته و در جم خانه‏ها به پا خاسته‏اند مى‏توان از حاج نورعلى‏الهى جيحون آبادى، سيدلطف‏الله شاه ابراهيمى و فرزند وى سيدامرالله شاه ابراهيمى نام برد.

تنبور نوازى كلاسيك امروز تا حدود بسيار زيادى مرهون تعاليم شاه ابراهيمى مى‏باشد. از ميان بزرگان موسيقى در دوره معاصر در كرمانشاه مى‏توان به عباس‏خان و ميرزا عبدالله ناظم الطرب، طاهرخان معينى، درويش عبدالله، ابوالحسن ميرزاى دولتشاهى، پرويز دولتشاهى، على ناظرى، شهرام ناظرى، درويش حسن خراباتى و ... اشاره كرد.

همچنين در اين استان تار، سه تار، كمانچه، ويلن، نى، فلوت، سنتور، پيانو، تنبك و دف توسط نوازندگان ماهرى نواخته مى‏شود.


منابع